ხაშლამა მურაბით

’რადიო 2 - ქართული რადიო’ გაგიგიათ ალბათ.

ჰოდა, იქ ვმუშაობდი წინა ცხოვრებაში და ჩვენი უფროსი იყო ერთი დამსახურებული რადიომუშაკი, რომელიც წამდაუწუმ რეკავდა ხოლმე სტუდიაში და შენიშვნებს აძლევდა წამყვანებს. ამ რადიოში, მიუხედავად იმისა, რომ ’ქართული რადიო’ ერქვა, ზოგჯერ უცხოური სიმღერების გაშვებაც შეიძლებოდა, მაგრამ თუ ნამეტანი მოგივიდოდა, დამსახურებული რადიომუშაკი დარეკავდა ხოლმე და შეგახსენებდა, რომ ქართული სიმღერებიც არსებობდა.

ერთხელ, როდესაც მორიგე ვიყავი, 4-5 უცხოური სიმღერა მივაყოლე ერთმანეთს და სანამ დამსახურებული რადიომუშაკი დარეკავდა საყვედურით, თავად გამახსენდა რა ერქვა ჩვენს რადიოს, ამიტომ ’ბიტლების’ ერთ-ერთი სიმღერის შემდეგ, თუ არ ვცდები, ნანი ბრეგვაძის სიმღერა გავუშვი.

’ეგრე ავად რად მიყურებ მთვარეოოოო....’ ის-ის იყო გაისმა და ტელეფონმაც დარეკა. ავიღე ყურმილი და იქიდან დამსახურებული რადიომუშაკის ხმა შემომესმა:

- რომელი ხარ?
- რამაზ ხატიაშვილი, ბატონო ვახტანგ
- ბიჭო, შენ ხაშლამას მურაბით ჭამ?
- არა
- აბა ბიტლების შემდეგ ნანი ბრეგვაძე რამ გაგაშვებინა?

აღარ მახსოვს რა ვუპასუხე, მაგრამ ეს ხაშლამის და მურაბის ამბავი მაგრად ჩამრჩა გონებაში და კიდევ ერთხელ 2010 წლის 31 დეკემბრის ღამეს გამახსენდა.

ბათუმის ’ინტურისტში’ ვუკრავდი ’აგორა ლაივ ბენდთან’ ერთად. ბიტლებს ბობ დილანი მოჰყვებოდა, ბობ დილანს - როლინგები, როლინგებს - ლენი კრავიცი, სტივი უანდერი და ხალხიც ასე თუ ისე ერთობოდა.

ამ დროს ერთი საშუალოზე მეტი ასაკის მამაკაცი მოუახლოვდა სცენას და გვეუბნება:

- ბიჭებო ერთი რამე ქართული იმღერეთ რა...
- უკაცრავად, ჩვენ არ ვმღერით ქართულს
- როგორ? (სახეზე შეშფოთება შეეტყო) სულ არ მღერით?
- სხვა სიტუაციაში კი, მაგრამ დღეს - არა
- ე ბიჭო მერე, რა მოხდება ’ჭრელო პეპელა’ მაინც იმღერეთ

ალბათ ხაშლამა მურაბით უყვარდა.

ზოგჯერ დამსახურებული რადიომუშაკები კარგ რამეს იტყვიან ხოლმე...

ნაცია, ეროვნება და ეთნოსი

გუშინწინ საინტერესო ინციდენტის მოწმე გავხდი. ბარში ვიჯექი. ჩემს შორიახლოს ოთხი ადამიანი საუბრობდა - ერთი გოგონა და სამი ბიჭი. გოგონა ამერიკელი იყო, ერთი ბიჭი - შოტლანდიელი, დანარჩენი ორი - ქართველები. რაღაც მომენტში შევატყვე, რომ გოგონა ანერვიულდა და ემოციურად დაიწყო ლაპარაკი, ბოლოს კი აშკარა ჩხუბზე გადავიდა და ერთ-ერთ ქართველ ბიჭს უყვიროდა, შენ საერთოდ აზრზე არა ხარ და რატომ ლაპარაკობ ეგრეო. ბოლოს კი შეურაცხყოფილი წამოხტა, ინგლისური აქცენტით დაიყვირა ’მადლობა, სასიამოვნოა’ და ბარიდან გაიქცა. შოტლანდიელიც გაყვა.

დავინტერესდი რა გახდა ამერიკელი გოგონას გაბრაზების მიზეზი და აი რა გავარკვიე:

საუბარი ამერიკაზე ჩამოვარდნილა და ერთ-ერთ ქართველ ბიჭს წამოუროშავს, ამერიკა ნაცია არ არისო. თავდაპირველად გოგონა ცდილობდა დაერწმუნებინა, რომ ასე არ იყო და პასპორტის ჩვენებითაც ’იმუქრებოდა’, მაგრამ ბიჭი მაინც თავისაზე იდგა და ამტკიცებდა, რომ ამერიკელი ეროვნება არ არის და პასპორტი აქ არაფერ შუაშია. მოკლედ საბოლოოდ გოგონა გაბრაზდა და გაიქცა.

ამის შემდეგ ბიჭმა გულწრფელად ინერვიულა და მაინც ბოლომდე ვერ გაიგო რა იყო მის სიტყვებში გასაბრაზებელი. გარშემო მყოფები ვცდილობდით დაგვემტკიცებინა, რომ შეცდა, მაგრამ ბიჭი ჯიუტად იმეორებდა: ’რა გინდათ ეხლა მითხრათ? რომ ამერიკელი ეროვნებაა???!!!’. საბოლოოდ წიგნის გადაშლა გვირჩია ყველას და ისიც გაიქცა.

ჰოდა აი რა მინდა ვთქვა. არსებობენ საქართველოში ადამიანები, რომლებსაც დღემდე სჯერათ, რომ ეროვნება ეთნოსზე უნდა იყოს დაფუძნებული, საქართველოში მცხოვრები ადამიანი გვარად ჯაფარიძე - ქართველია, ხოლო საქართველოში მცხოვრები ადამიანი გვარად მარტიროსიანი - არაქართველი.

ამერიკელ გოგონას კი თავში აქვს ბავშვობიდან ჩაბეჭდილი, რომ ეროვნება დაფუძნებულია მხოლოდ მოქალაქეობაზე და რომ ამერიკელი გვარად ფერნანდესი და ამერიკელი გვარად ლუმუმბა თანამემამულეები არიან და ერთ ეროვნებას წარმოადგენენ.

ინგლისურ ენაში სიტყვა nation (ერი) უკვე დიდი ხანია გაიგივებულია სიტყვასთან country (ქვეყანა).

ჩვენ ჩამოვრჩით. ძალიან ჩამოვრჩით. ჩვენი ყველა უბედურება, რომელიც თავს დაგვატყდა 90-იანების დასაწყისში სწორედ ჩვენი უკუღმართი აზროვნებიდან მოდის და შეიძლება კაცს ტვინში სისხლი ჩაგექცეს, როდესაც ხედავ, რომ უამრავი ადამიანი ამას დღემდე ვერ აცნობიერებს.

ჩვენ ვიყავით ისინი, ვინც შემოვიღეთ საშინელი ტერმინი - ’არაქართველი’ და ამ ტერმინით მოვიხსენიებდით ყველას, ვისაც ქართული გვარი არ ჰქონდა. მეტიც - იმასაც გამოვჩხრიკავდით, რომ რომელიღაც კონკრეტულ ადამიანს ქართული გვარი, ვთქვათ, ბებიისგან ჰქონდა აღებული და სინამდვილეში ისიც არაქართველი იყო. ჩვენ ვერ შევძელით საქართველოში მცხოვრები ყველა ადამიანისთვის გვეთქვა, რომ ყველანი ერთნი ვართ, პირიქით - ყველანაირად ვაგრძნობინებდით და ზოგჯერ პირდაპირ ვეუბნებოდით ’არაქართველებს’, რომ ეს ქვეყანა მხოლოდ ჩვენი იყო და ისინი აქ სტუმრად იყვნენ.

ჩვენ ამას დღემდე ვერ ვხვდებით და ამერიკელებს დამცინავად ვუყურებთ: ’ეგ ხომ ერი არ არის საერთოდ’.

მთელი აზრზე მოსული სამყაროსთვის ’ეროვნება’ და ’ეთნოსი’ უკვე დიდი ხანია განსხვავებული ტერმინებია, ჩვენ კი ჯერ-ჯერობით აზრზე მოსვლა არ გვეღირსა.

მარტინ ლუთერ კინგი

მარტინ ლუთერ კინგის გამოსვლებს ვუსმენ აბ ბოლო დროს ხშირად. რაღაც განსაკუთრებული იყო ამ კაცის სიტყვებში, ინტონაციაში, გამოხედვაში, ჟესტებში. ერთი წამითაც ვერ ვწყვიტავ თვალს და რომ დაამთავრებს სიტყვას, თავიდან ვუსმენ, როგორც კარგ სიმღერას.

ყველაზე ცნობილი მისი სიტყვა არის ’მე მაქვს ოცნება’, რომელიც მან ვაშინგტონში აბრაჰამ ლინკოლნის მემორიალის წინ შეკრებილი ასობით ათასი ადამიანის წინაშე თქვა.

ამ სიტყვას ხშირად ვუსმენ და ერთი მომენტი მიტრიალებს თავში და არ მასვენებს.

სადღაც შუაში კინგი სხვადასხვა შტატებიდან ჩასულ ხალხს მიმართავს: ’დაბრუნდით თქვენ-თქვენ სახლებში და გჯეროდეთ, რომ ეს ყველაფერი შეიცვლება და ჩვენ თავისუფალნი ვიქნებით’.

მე, როგორც საქართველოში მცხოვრებ ადამიანს და ქართული პოლიტიკის მსხვერპლს ამ დროს მრავალმა აზრმა გამიელვა თავში. მათ შორის ისიც ვიფიქრე, რომ მარტინ ლუთერ კინგი ამერიკის მთავრობის კაცი იყო, მოსყიდული იყო, მოქრთამული. ’აბა რა ლოგიკით უშვებდა სახლში ასი ათასობით ადამიანს, როცა ჰქონდა შანსი, რომ გაძღოლოდა მათ თეთრი სახლისკენ და უფრო რადიკალური სომებისთვის მიემართა’, ვფიქრობდი და ბოლოს მივხვდი რომ უბრალოდ არსებობს ჭკვიანი და იდეის ერთგული ხალხი. მართლა არსებობს.

მარტინ ლუთერ კინგმა იცოდა რომ პრეზიდენტის გადადგომა ან სხვა მსგავსი ქმედება არ უშველიდა იმ პრობლემას, რომელიც ამერიკის წინაშე იდგა. ხალხის აზროვნება უნდა შეცვლილიყო. უბრალო, სადღაც ოკლაჰომაში ან არკანზასში მცხოვრები ამერიკილი უნდა მიმხვდარიყო, რომ ადამიანი - ადამიანია, მიუხედადად მისი კანის ფერისა და რელიგიური მრწამსისა.

მარტინ ლუთერ კინგმა ეს შეძლო. მან ადამიანებს აზროვნება შეუცვალა. იმ დღეს ის ელაპარაკა მთელ ამერიკას. არა მხოლოდ იქ შეკრებილ ხალხს და არა მხოლოდ ცოცხალ ადამიანებს, არამედ ჯერ არდაბადებულ თაობას (ეს ვიღაცის სიტყვებია, არ მახსოვს. ნუ ჩემი ნაღდად არ არის).

მართინ ლუთერ კინგისნაირი ადამიანები იშვიათად იბადებიან, ძალიან იშვიათად, მაგრამ ტოვებენ კვალს, რომლის მიხედვით თაობები ცხოვრებას სწავლობენ.

”მე რასაც ვამბობ, ძალიან მარტივია: ცხოვრება ერთია, ჩვენ გაბმულნი ვართ ერთ ბადეში და ერთი ბედი გვაქვს. ნებისმიერი რამ, რაც ერთ ადამიანზე ახდენს პირდაპირ ზეგავლენას, სხვა ადამიანებსაც ეხებათ ირიბად. რაღაც უცნაური მიზეზის გამოა რომ მე ვერ ვიქნები ის ვინც უნდა ვიყო, სანამ თქვენ არ იქნებით ის ვინც უნდა იყოთ და თქვენ ვერ იქნებით ის ვინც უნდა იყოთ, სანამ მე არ ვიქნები ის, ვინც უნდა ვიყო”.

- მარტინ ლუთერ კინგი -

კლიმატოლოგიური სტონიკა

დიშინ გულას ბამოვედი ჩათუმიდან. ’საბი კლუბლაიმი’ გამ ხოგიგიათ? ისტად ზუქ კოყო ინცერტი. ვაყოფილი კმარ, საგრამ მაუნდი ცულიან ძადი იყო. ისე აყო ი თუსე, აინც მარაუშავდა.

წვითუმში ბამდა. მამაგიეროდ სეორე კას დღერგი იმინდი აყო - გა მზემოვიდა. დთელი მღე ვილვარში ბუსეირნე და მამის ღატარებლით თბიმოვედი წალისში.

კალიან ძარგი გასვენება დამომივიდა.

ირინა სენდლერი

რამდენიმე დღის წინ ფეისბუკი გავხსენი და ჩემი ერთ-ერთი მეგობრის მიერ გამოქვეყნებული სტატია მომხვდა თვალში. იქვე, ფოტოზე, მოხუცი ქალბატონი იყო გამოსახული. დამაინტერესა და წავიკითხე. მას მერე შთაბეჭდლების ქვეშ ვარ, თავიდან არ ამომდის ირინა სენდლერის ამბავი.

არ მინდა ახლა თავიდან მოვყვე ყველაფერი რაც ამ ადამიანმა ჩაიდინა, უბრალოდ მომინდა მეთქვა ის რაც რამდენიმედღიანი ფიქრის შემდეგ დავასკვენი: ღმერთი არსებობს და ის ყველაზე მძიმე დღეებში ანგელოზებს აგზავნის დედამიწაზე.

ირინა სენდლერმა მეორე მსოფლიო ომის დროს 2 500 ბავშვი გამოიყვანა გეტოდან და სიკვდილს გადაარჩინა. აი ასე, სათითაოდ, 2 500!!! ჩანთაში სვამდა და გამოჰყავდა, რიგ რიგობით და ყოველ ჯერზე თავის სიცოცხლეს აგდებდა საფრთხეში იმისთვის რომ სხვისი სიცოცხლე გადაერჩინა.

ერთ დღეს ის გესტაპომ შეიპყრო და საშინლად აწამა. დასახვრეტად მიჰყავდათ, როდესაც თანამოაზრეებმა დაიხსნეს. ომის შემდეგ ირინამ იმ 2 500 ბავშვის მშობლებისთვის დაბრუნება განიზრახა, მაგრამ საუბედუროთ მშობლების უმრავლესობას საკონცენტრაციო ბანაკებში აღმოხდა სული.

სენდლერი 2008 წელს, 98 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

საკუთარ თავს განსაკუთრებულად რელიგიურად არ ვთვლი და ამ მხრივ გაუნათლებელიც ვარ, მაგრამ მაინც ვიტყვი: ცაში ბევრი ანგელოზი დაფრინავს. ერთ-ერთი მათგანის სახელი მე პირადად ნამდვილად ვიცი.

ერთი ჩემი ნაცნობია, რომელსაც ასევე მთელი საქართველო იცნობს, იმიტომ რომ ტელევიზორშია ხშირად და თან იუმორისტულ შოუში, ჰოდა გუშინ ვიღაც უცნობი (უფრო სწორად სულ ორჯერ ნანახი) ტიპისგან მესიჯი მიიღო. ტიპი გულწრფელად თხოვდა ვინმე ისეთი ქალის ნომერი გამიჩითე, მარტო რო ცხოვრობდეს და უარს არაფერზე ამბობდესო, შენ გეცოდინებაო, ეგ არ გეშლებაო.

სხვათა შორის, ეს ყველაფერი არც ისე სასაცილოა, იმიტომ რომ ხშირად ჩემთვისაც მოუმართავთ მსგავსი თხოვნით ნაცნობ-უბნელებს: "აუ, რამაზ, ტელევიზიაში მუშაობ და ქალებში მარტო რო დადიხარ, ჩვენც წაგვიყვანე რა".

ყველაზე მაგარი რაღაცა ერთმა მეზობელმა მითხრა.

- აუ, რამაზ, ტელევიზიაში ან რადიოში დამაწყებინე მუშაობა რა
- და რა გინდა, რომ გააკეთო?
- აუ, რა მნიშვნელობა აქვს მაგას, რამეს გავაკეთებ, პროსტა მანდ ისეთი გოგოები მუშაობენ რა... აი როგორ გითხრა... უკომპლექსო რა... ხო აზრზე ხარ რას გეუბნები?

მოკლედ ვერ ვართ საკუთარ მატორზე...


აქვე მეორე ამბავსაც გეტყვით.

ამ რამდენიმე დღის წინ, გვიან ღამით, ლეონიძის (ყოფილი კიროვის) ქუჩაზე რო 'პოპულია' იქ შევედი და ასეთი სცენა დამხვდა: სალაროსთან იდგა სამი ახალგაზრდა უცხოელი მამაკაცი (სავარაუდოდ ბალტიისპირელები იყვნენ), გარშემო მაღაზიის მთელი პერსონალი ეხვია (ძირითადად გოგოები) და რაღაც სისულელეებს ეკითხებოდნენ, მერე ერთმანეთს ქართულად გადაულაპარაკებდნენ კიდევ უარეს სისულელეს და კვდებოდნენ სიცილით. უცხოელები დაბნეული სახეებით უყურებდნენ ერთმანეთს. ნერვები მომეშალა და მინდოდა შენიშვნა მიმეცა, მაგრამ გადავიფიქრე. მაინც ვერ გაიგებდნენ რა მინდოდა და რას ვერჩოდი...

ბობ დილანი - ქრონიკები, ნაწილი 1

როგორც შეგპირდით ვაქვეყნებ ერთ ფრაგმენტს ბობ დილანის ავტობიოგრაფიიდან. თავად წიგნი საკმაოდ საინტერესოდ არის შედგენილი: სულ 5 თავია, პირველი და მეორე მოიცავს იმ პერიოდს, როდესაც ახალგაზრდა რობერტ ალენ ციმერმანი (დილანის ნამდვილი სახელი და გვარია, თუ ვინმემ არ იცის) მშობლიური მინესოტიდან ნიუ იორკში ჩადის სამსახურის საძებნელად და თავის პირველ კონტრაქტს აფორმებს. მესამე თავს გადავყავართ 60-იანი წლების ბოლოსკენ, როდესაც ის უკვე ლეგენდარული მუსიკოსია, თავის მორიგ ალბომზე მუშაობს და თანამშრომლობს ცნობილ ბიტნიკ პოეტთან არჩიბალდ მაკლიშთან. მეოთხე თავი ეხება 80-იანი წლების მეორე ნახევარს და ალბომს 'Oh Mercy', ხოლო მეხუთე თავში დილანი ისევ 60-იანი წლების დასაწყისში გვაბრუნებს.

ფრაგმენტი, რომელიც თქვენთვის შევარჩიე, მეოთხე თავიდან არის აღებული. ბევრს აღარ ვილაპარაკებ, წაიკითხეთ და თავად შეაფასეთ.


...რამდენიმე ხნით ადრე ტომ პეტისთან და 'ჰარტბრეიკერსთან' ერთად თვრამეტთვიან ტურნეში ვიყავი. იმ დროისთვის ეს ჩემი ბოლო კონცერტები იყო. შთაგონების ვერანაირ წყაროს ვერ ვპოულობდი. ყველაფერი, რითაც დავიწყე, დაკარგული და გამქრალი იყო. ტომი თავისი კარიერის მწვერვალზე იდგა, მე კი ჩემი კარიერის ფსკერზე. ჩიხში ვიყავი შესული. ყველაფერი დამსხვრეული იყო. ჩემი საკუთარი სიმღერები ჩემთვის უცხო გახდა, მათთან შეხების უნარი დავკარგე და მათ ზედაპირს ვეღარ ვლახავდი. ალბათ უბრალოდ ჩემი დრო აღარ იდგა. გულში რაღაცნაირი სიცარიელე სუფევდა და ერთი სული მქონდა როდის მოვრჩებოდი ამ ყველაფერს და ჩემს კარავს ავშლიდი. ხელფასის ერთი დიდი დღეც პეტისთან ერთად და ჩემთვის ყველაფერი უნდა დამთავრებულიყო. როგორც იტყვიან, თამაში დასრულდა. თუ ფრთიხლად არ ვიქნებოდი, შესაძლოა საბოლოოდ საგიჟეთში ამომეყო თავი. სარკე შემოტრიალდა და მომავალი დავინახე - ბებერი მსახიობი, რომელიც თავისი წარსული დიდი დღეების მოწმე თეატრის წინ ნაგვის ურნაში იქექება.

ბევრი კარგი სიმღერა მქონდა დაწრილი და გამოცემული, მაგრამ მათ უმრავლესობას აღარ ვუკრავდი. მგონი სადღაც ოცამდე მათგანი მქონდა პროგრამაში, დანარჩენები კი ხედმეტად ბნელად და გაუგებრად მეჩვენებოდა - რაღაც განსაკუთრებულს, რადიკალურად კრეატიულს მათ ვეღარაფერს დავუმატებდი. ეს ყველაფერი აყროლებული ხორცით სავსე ჩანთის ტარებას ჰგავდა. ვერაფრით ვხვდებოდი საიდან გაჩნდა ეს სიმღერები. სინათლე ჩაქვრა, ასანთი ბოლომდე დაიწვა. ყველაფერს ვაკეთებდი. მთელი ძალით და მონდომებით ვცდილობდი, მაგრამ ძრავა აღარ იქოქებოდა.

ბენმონტ ტენჩი, ტომ პეტის ჯგუფის წევრი, სულ მთხოვდა, თითქმის მემუდარებოდა, რომ კონცერტის პროგრამაში სხვა სიმღერებიც შემეტანა. 'თავისუფლების ზარები' - შეგვიძლია ეს ვცადოთ? ან იქნებ 'ჩემი ბოლო გვერდები' გამოდგეს? ან 'ინციდენტი ესპანურ ჰარლემში'? პასუხად ყოველთვის რაღაც სისულელეებს ვიმიზეზებდი. სიმართლე გითხრათ არც კი ვიცი ვის და რატომ ვემართლებოდი, მე ხომ საკუთარ თავს მივუხურე კარი. საქმე იმაში იყო, რომ აქამდე ჩემს ინტუიციას და ინსტინქტს თვალდახუჭული ვენდობოდი, ახლა კი ეს ქალბატონები სვავებად იქცნენ და მძიძგნიდნენ. სპონტანურობაც კი უცხო გახდა ჩემთვის. თივის ზვინები დაბმული არ მქონდა, ამიტომ ქარის შიში გამიჩნდა.

პეტისთან ერთად მიმდინარე ტურნე ნაწილებად დაიყო და პაუზის დროს, ერთ-ერთმა ორგანიზატორმა, ელიოტ რობერტსმა 'გრეითვულ დედთან' ერთად რამდენიმე კონცერტი დამიგეგმა. რეპეტიციები უნდა გამევლო, ამიტომ ჯგუფთან შესახვედრად სან რაფაელში გავემგზავრე. მეგონა ეს ერთი გადაფურთხებასავით მარტივი იქნებოდა. დაახლოებით ერთსაათიანი რეპეტიციის შემდეგ კი მივხვდი, რომ 'გრეითვულ დედს' სურდა უფრო მეტი სიმღერა დაგვეკრა, ვიდრე ამას ტომ პეტისთან ერთად ვაკეთებდი. მათ სურდათ ყველა სიმღერა გაგვერჩია - სიმღერები, რომლებიც მათ მოსწონდათ, თან ისეთები, რომლებიც იშვიათად თუ ვინმეს გაუგონია. თავი უხერხულ მდგომარეობაში ვიგრძენი. მუხრუჭების ჭრიალი მესმოდა. თავიდანვე რომ მცოდნოდა ეს ყველაფერი, კონცერტებში მონაწილეობას არ დავთანხმდებოდი. ვერც ერთ მათ მიერ შემოთავაზებულ სიმღერას ვერ ვგრძნობდი და არც კი ვიცოდი როგორ უნდა მემღერა ისინი. ბევრი მათგანი მხოლოდ ერთხელ შესასრულებლად დაიწერა. ისეც ხდებოდა, რომ სიმღერებს სახელების მიხედვით ვერ ვცნობდი და ერთი მეორეში მერეოდა. ტექსტების ფრაგმენტების ნახვა მჭირდებოდა რომ მივმხვდარიყავი რომელ სიმღერებზე იყო საუბარი, მაგრამ რომ ვნახავდი, ვერ ვხვდებოდი როგორ უნდა გადმომეცა ეს ყველაფერი ემოციურად. განსაკუთრებით ეს ძველ სიმღერებს ეხებოდა.

სრულ იდიოტად ვგრძნობდი თავს. სურვილი გამიჩნდა იქაურობას სასწრაფოდ გავცლოდი. ყველაფერი უაზრობად მეჩვენებოდა. სადმე, საგიჟეთისმაგვარ ადგილას მინდოდა წავსულიყავი და ამ ყვეკლაფერზე მეფიქრა. ვთქვი რომ სასტუმროში რაღაც დამრჩა და ქუჩაში გამოვედი. წვიმა ცრიდა. თავი დავხარე და ფეხით გავუყევი გზას. უკან მიბრუნებას აღარ ვაპირებდი. თუ ტყუილის თქმა გჭირდება, სწრაფად და მაქსიმალურად კარგად უნდა გააკეთო ეს. ქუჩას ზემოთ ავუყევი - ოთხი, ხუთი, შესაძლოა ექვსი კვარტალი გავიარე და უცბად საიდანღაც ჯაზის ჰანგები შემომესმა. პატარა ბართან მივედი, შევიხედე და დავინახე მუსიკოსები, რომლებიც ოთახის მეორე ბოლოში ისხდნენ და უკრავდნენ. წვიმდა. ბარში სულ რამდენიმე ადამიანი იჯდა. ერთ-ერთი მათგანი რაღაცაზე იცინოდა. ეს ადგილი უსასრულობაში მიმავალი მატარებლის ბოლო გაჩერებას ჰგავდა. ჰაერი სიგარეტის კვამლით იყო გაჟღენთილი. რაღაც უხილავმა ძალამ მიბიძგა და შიგნით შევედი. გრძელი, ვიწრო ოთახი გავიარე და ბოლოში გავედი, სადაც, ცოტათი ამაღლებულ სცენაზე, აგურის კედელთან, ჯაზმენები უკრავდნენ. იქვე ახლოს, ბართან დავდექი, ჯინ-ტონიკი შევუკვეთე და მომღერალს შევხედე. ხანში შესულ მამაკაცს ანგორის პიჯაკი ეცვა, თავზე პატარა კეპი ეხურა და ნათელ ფერებში გადაწყვეტილი ჰალსტუხი ეკეთა. დრამერს ქაუბოის ქუდი ეხურა, ბასისტს და პიანისტს კი რაღაცნაირად სუფთად და ფაქიზად ეცვათ. ჯაზურ ბალადებს უკრავდნენ - 'დრო ჩემს ხელთაა', 'სევდიანი კვირადღე' - მსგავს რაღაცეებს. მომღერალი ბილი ექსტაინს მაგონებდა. სიმძლავრე მასში არ იგრძნობოდა, მაგრამ ეს არც სჭირდებოდა. მშვიდი იყო, მაგრამ მის სიმღერაში რაღაცნაირი ბუნებრივი სიძლიერე ჩანდა. მოულოდნელად, ყოველგვარი გაფრთხილების გარეშე ამ ადამიანმა ჩემი სულის ფანჯარა გახსნა. თითქოს მეუბნებოდა: 'აი ასე უნდა გააკეთო'. ყველაფერს საოცრად სწრაფად მივხვდი. ვგრძნობდი როგორ მუშაობდა ეს ადამიანი ამ სიძლიერის მოსაპოვებლად - რას აკეთებდა, რომ ამისთვის მიეღწია. ვიცოდი საიდანაც მისდიოდა ეს ძალა და საბოლოო ჯამში სწორედ მისი ხმა იყო ის, რამაც საკუთარი თავი დამიბრუნა. გამახსენდა, რომ ოდესღაც მეც ვაკეთებდი ასე. ეს დიდი ხნის წინ იყო და ავტომატურად ხდებოდა. არავის არასოდეს უსწავლებია. ეს ტექნიკა საოცრად ელემენტარული, საოცრად მარტივი იყო, მაგრამ მე სრულიად აღარ მახსოვდა. თითქოს დამავიწყდა საკუთარ შარვალზე ღილები როგორ უნდა შემეკრა. ნეტა კვლავ თუ შევძლებდი ამის გაკეთებას. უნდა მეცადა. შანსი მჭირდებოდა. ოდნავ მაინც რომ ჩავწვდომოდი ამ ტექნიკას, მთელ მარათონს ერთი ამოსუნთქვით გავივლიდი.

'გრეითვულ დედის' რეპეტიციაზე ისე დავბრუნდი, თითქოს არაფერი მომხდარიყო. მომენტალურად საქმეზე გადავედი. ერთი სული მქონდა როდის დავიწყებდით. მათ მიერ შემოთავაზებული ერთ-ერთი ჩემი სიმღერა ავარჩიე. ძალიან მაინტერესებდა შევძლებდი თუ არა მემღერა იმ მეთოდით, რომლითან ის მოხუცი მომღერალი მღეროდა. წინათგრძნობა მქონდა, რომ რაღაც უნდა მომხდარიყო. თავიდან რთულად წავიდა - აგურის კედლის ბურღვასავით. მხოლოდ მტვერს ვყლაპავდი, მაგრამ შემდეგ საოცრება მოხდა და შიგნით რაღაც გამეხსნა. თავიდან მხოლოდ ხველებანარევი ღრუტუნი ისმოდა. ის სხეულიდან ამომდიოდა, მაგრამ ტვინში არ გადიოდა. ადრე ეს არასოდეს მომსვლია, ის იწვოდა, მაგრამ მე ფხიზლად ვიყავი. სტრუქტურა ჯერ სრულყოფილად ჩამოყალიბებული არ მქონდა, კიდევ ბევრი მუშაობა მჭირდებოდა, მაგრამ იდეას ჩავწვდი. სრული კონცენტრირება უნდა მომეხდინა, რადგან ამ ტექნიკის ერთდროულად რამდენიმე ფინტი უნდა გამომეყენებინა. მიუხედავად ამისა, ვიცოდი, რომ ნებისმიერ სიმღერას შევასრულებდი და არც ერთი მათგანი სიტყვების ტყვეობაში აღარ იქნებოდა. გონება გამეხსნა. საბოლოოდ, 'გრეითვულ დედის' ყველა კონცერტში მივიღე მონაწილეობა და ერთი წუთითაც არ შემპარვია ეჭვი ჩემს თავში. შესაძლოა სასმელში რაღაც გამირიეს, არ ვიცი, მაგრამ მათ მიერ შემოთავაზებულ ნებისმიერ სიმღერას სიამოვნებით ვასრულებდი. იმ ბებერი ჯაზ მომღერლის მადლიერი უნდა ვიყო...


ერთი პატარა პოსტ სკრიპტუმი ჩემგან.

ბობ დილანისა და 'გრეითვულ დედის' (Grateful Dead) ერთობლივი კონცერტი ალბომის სახით გამოვიდა, თუ არ ვცდები 1989 წელს. მისი სახელწოდებაა 'Dylan and The Dead'. თუ დაგაინტერესათ შეგიძლიათ მოისმინოთ აი აგერ - http://gol.ge/index.php?cat=music&order=1.1&details=1283&album=11504